De veilige omgeving van de dorpse gemeenschap waarin Hakim opgroeide, bleek geen belemmering om als twintiger te vertrekken naar de hoofdstad Kampala. Ook was er voor hem geen sprake van een cultuurschok.
Transportmiddel
Hakim:,, In mijn dorp is de fiets het belangrijkste transportmiddel. Daar gebeurt alles op de fiets. Van transport tot trouwen. Je zou kunnen zeggen dat ik bijna ben geboren op de fiets.” Lachend:,, Misschien ben ik wel gewoon aan komen rijden. Maar al heel jong was ik een nieuwsgierig jongetje dat bezig was met gezondheid en natuur. Ik stelde mezelf vragen als: ’Hoe leef je in een gezonde omgeving en hoe ga ik mijn droom achterna?’ Daarvoor moet je ook durven loslaten. Mijn nieuwsgierigheid en de vragen die ik had werden nog eens extra versterkt door de NGO’s die ons dorp bezochten. Ze zagen er anders uit en ik zag de auto’s waar ze in reden. Dat maakte mij nog nieuwgieriger en in 2015 ben ik naar Kampala vertrokken. Ik was toen 25.”
Dat de hoofdstad Hakim niet verwelkomde of in de armen sloot, deerde hem niet. ,,Ik heb mezelf gewoon verwelkomt, toen ik er aankwam. Natuurlijk kan een grote stad als Kampala ruig en giftig zijn en zit er niemand op je te wachten. Ik ontmoette er voor het eerst mensen die echt overal vandaan kwamen. Alles was nieuw. Maar als je open staat voor de ander lukt het. Ook al is er elke dag competitie en moet je vechten voor je plek. Maar ik hou van avontuur en voelde me er al snel thuis. Tegelijkertijd zag en voelde ik in Kampala de luchtvervuiling en hoe die de gezondheid van mensen bedreigt.”
Aandacht
Om aandacht te vragen voor dit immense probleem fietste hij in 2023 van Kampala naar Nairobi, de hoofdstad van buurland Kenia. Die boodschap en de fietser trokken ook de aandacht van het toen net opgestarte eBee, een bedrijf dat in Kampala elektrische fietsen verkoopt. Maar dat niet alleen. Naast eBee kreeg hij ook steun in de rug van de krant New Vision, het energiebedrijf Mandulas Energie en de Nederlandse Ambassade in Kampala. Vanaf die tijd laat hij zien en horen waarom de elektrische fiets onmisbaar is bij het terugdringen van de luchtvervuiling. Die boodschap brengt hij met een onverwoestbaar optimisme.
Hakim: ,,Om te slagen wil ik zoveel mogelijk mensen uit alle lagen van onze samenleving ontmoeten. Daarbij helpt het dat ik inderdaad een onverbeterlijke optimist ben. Als je dat niet bent, kun je beter in bed blijven liggen. En de problemen lossen zich niet vanzelf op. De vervuiling maakt leven hier extra zwaar. Met de fiets kan ik laten zien dat het anders kan. Ook al is het een lange weg. Ik geloof in die transformatie.”
Overtuiging
Vol overtuiging laat hij erop volgen: ,,Pessimisme leidt tot niks. Je moet blijven bewegen en mensen overtuigen dat het anders kan en ook anders moet. Inmiddels is er al het nodige in beweging. Ook al gaat het langzaam toch blijf ik optimistisch. Bovendien hebben we geen keus als we het op de langere termijn leefbaar willen houden. Ik praat bijna elke dag met beslissers, politici en ’gewone mensen’. Ik fiets van de ene meeting naar de andere. Van de ene demonstratie naar de andere. Als de voordeur voor mijn neus dicht gaat, klim ik als het moet door een raam. Tegelijkertijd moet je omgaan met teleurstellingen. Natuurlijk zijn die er. Maar ik ga door, samen met gelijkgestemden. Daarom blijf ik op deuren kloppen. Gebruik ik elke ingang.” Weer de aanstekelijke lach:,, Desnoods klim ik via de ventilator weer naar binnen.’’
Inmiddels krijgen steeds meer particulieren en bedrijven in de gaten dat je op de fiets van alles snel van A naar B kunt vervoeren. Zelfs als het fietsen door de stad een avontuur op zich is. Daarom is een van de speerpunten van zijn acties dat er in de stad en ook daarbuiten goede fietspaden komen.
Lange adem
Hakim: ,,Net als alles is ook dat een kwestie van de lange adem en als onderneming moeten we in beweging blijven. Niet alleen om aandacht te vragen, maar ook om vast te houden. Tenslotte zijn we er niet met alleen fietsen verkopen. Ons bedrijf is meer een community, een soort ecosysteem. Tientallen jongeren brengen via ons bestellingen rond waarmee ze inkomsten genereren en hun leven op kunnen bouwen. In onze werkplaats hebben we vrouwelijke monteurs aan het werk. Ook dat is voor de emancipatie belangrijk. Al met al kunnen we al een paar mooie cijfers laten zien. Inmiddels hebben onze fietskoeriers al een dikke 70.000 bestellingen rondgebracht bij klanten die iets te eten bestelden. Daarnaast worden er nog allerlei andere pakketjes rondgebracht. Denk bijvoorbeeld aan medicijnen. We hebben in die tijd 4 miljoen kilometer afgelegd zonder uitstoot. Dat zijn cijfers die mensen aan het denken moeten zetten.”
Inmiddels rijden er ook in verschillen andere Oegandese steden elektrische fietsen die laten zien dat er een transformatie gaande is.
Hakim:,, Op deze manier spreiden we onze boodschap over het land. Maar we kunnen niet achteroverleunen. Je moet constant bezig zijn. Evenementen organiseren, demonstraties geven en praten met overheden. Ja, die praten wel mee, maar woorden zijn anders dan daden. Tegelijkertijd zie ik politici die op bezoek gaan naar Europa en daar foto’s maken van de infrastructuur. Dan zeg ik, dat kan hier ook. Natuurlijk zijn we er nog lang niet. Maar kijk naar de grootste boom. Ook die is begonnen als klein zaadje dat ging groeien. Zo zie ik de toekomst.”
