Aan potholes (gaten in het wegdek) geen gebrek. De gortdroge lemen ondergrond oogt als een landschap vol kraters. Het vraagt ook de nodige behendigheid om ze te ontwijken terwijl het tegemoetkomende drukke verkeer hetzelfde doet. Deze situatie is kenmerkend voor de industriegebieden van Kampala. Ik ben onderweg naar de Circulair Design Hub voor een gesprek met managing director Jean Makki, al voelt het meer als een off-road-avontuur. Jean Makki staat model voor de groeiende generatie jonge ondernemers die in Oeganda flink aan de weg timmert.
Haar Hub is de plek waar bedrijfjes van uiteenlopende aard zich voor kortere of langere termijn vestigen. Een, volgens Jean, voor Oeganda uniek concept. Het parkeerterrein oprijdend valt meteen het fleurige verschil met de rest van de veelal grauwe en grijs ogende gebouwen op. De vrolijke Street-Art op de muur doet vermoeden dat dit gebouw iets anders is dan een opslagplaats of werkplaats. Daar is niets te veel mee gezegd. Eenmaal binnen loop je door open werkruimtes, afgewisseld met ‘kantoorplekken’. Overal hangt kunst aan de muur. Fraaie sporen uit een verleden waarin de Hub de werkplek was waar kunstenaars onderdak vonden om hun creatieve geest de vrije ruimte te bieden.
Veel plezier
Ook die tijd maakte Jean van dichtbij mee en kijkt daar nog steeds met veel plezier op terug. ,,Ik kwam uit Engeland waar ik voor allerlei commerciële bedrijven had gewerkt. Bij terugkomst zocht ik in mijn werk de meer sociale kant. Zo kwam ze in contact met Jantien Zuurbier. Jantien was toen Creative Director bij de Design Hub.”
Desgevraagd kan Jantien Zuurbier zich die periode goed herinneren. Jantien komt oorspronkelijk uit West-Friesland maar woont en werkt al jaren in Kampala. Over Jean zegt ze: ,,We waren op zoek naar een nieuwe community manager en Jean was een van de sollicitanten. Tijdens het gesprek viel ze meteen op door haar enthousiasme, haar sterke mensenkennis en haar vernieuwende ideeën. Ze had bijvoorbeeld concrete suggesties om samenwerking en samenhorigheid binnen de community te versterken. Zoals het uitnodigen van sprekers, het organiseren van koffieochtenden en andere verbindende activiteiten. Daarnaast bracht ze waardevolle ervaring mee als coach. Ze kan zakelijk goed uit de voeten en tegelijkertijd heel klantgericht zijn. Toen ik vertrok, heeft ze het management overgenomen. Als ik kijk hoe ze die hele toko draaiende weet te houden met al die verschillende bedrijven en hun uitgesproken wensen, dat is echt bewonderenswaardig. Ik heb veel respect voor haar.”
Opwindende tijd
Lachend neemt Jean de loftuitingen in ontvangst en onderschrijft dat het een opwindende tijd was: ,,Met niet veel geld maar heel veel plezier. Alleen hou je dat op den duur niet vol. We hebben twee jaar lang gevochten om de boel overeind te houden. Jantien had een enorm netwerk en ik heb zakelijke kennis. Dus daar zat veel potentie in. Dus zeiden we tegen elkaar: ‘Laten we kijken wat we kunnen doen.’
Terugblikkend zegt ze over die tijd en kijkend naar nu: ,,Daar is wel de basis gelegd. Het is en blijft steeds weer een hele klus om de Hub goed bezet te houden. In feite verkoop je een lege ruimte. Je verkoopt gevoel. Het concept was nieuw in Oeganda. Bij een werkruimte voor een bedrijf werd meteen gedacht aan een mooi kantoor. Niet aan een oude ’schuur’. Daar moesten de klanten echt aan wennen. Maar men ontdekte de voordelen. Hier heb je alle faciliteiten zonder dat je een duur kantoor hoeft te huren. Dus lagere kosten. Inmiddels zijn er meer en meer lokale bedrijven die ons hebben ontdekt. Onze klanten van buiten Oeganda, veelal uit Europa, zijn dit soort werkplekken gewend. En nu voelen en merken de klanten wat voor fijne plek dit is om te werken. Bovendien zijn het niet zomaar werkplekken. Er heeft zich ook een community gevormd.”
Knokken
Wel goede bezetting en een goede sfeer, maar een omzet die te wensen overlaat. Jean knikt: ,,Ook al is de bezetting goed en steeds meer lokale ondernemers weten ons te vinden. Het blijft knokken voor ons bestaan. Het gaat in deze wereld vooral om wie je kent. Blijven werken aan mijn netwerk is dan ook belangrijk voor het voortbestaan. Gelukkig hebben we een klein team zodat we de kosten laag kunnen houden.”
In de Hub hebben ondernemers van allerlei pluimage een plek gevonden. Van advocaten tot grafische ontwerpers tot aan een reisbureau. Jean: ,,We zijn begonnen als onderkomen voor kunstenaars. Die sfeer, dat Rock & Roll Gevoel hebben we vast kunnen houden Die vibratie hangt hier nog steeds en dat herkennen en voelen de mensen.”
Hoe ziet de economische toekomst er uit? Jean: ,,Ik kan niet in de toekomst kijken maar het wordt een heel gevecht. We moeten steeds opnieuw zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Dat vraagt inventiviteit en creativiteit. Het gaat erom dat we een stabiele onderneming blijven. Nieuwe klanten zijn voorzichtiger met het huren voor langere termijn. Nu zeggen ze: laten we met 2 maanden beginnen. Maar ik ben optimistisch. We hebben een mooi product waar ik in geloof. Men kan hier aan het werk zonder een duur kantoor te moeten huren.”
Meerwaarde
Ze vervolgt: ,,Bovendien zien onze klanten de meerwaarde van het hier werken. Drie jaar geleden maakten we de stap van design-hub naar werkplek voor ondernemers. Bovendien zitten we midden in een industriegebied. Dan ben je meer verzekerd van de energievoorziening die in Oeganda nog al eens hapert. En je kunt hier ook makkelijk parkeren. Het leuke is dat nieuwe klanten door de sfeer en de inspirerende bedrijvigheid altijd blij verrast zijn als ze voor het eerst binnenlopen. Dat geldt ook voor wat we ze bieden. Je kunt van één uur tot zo lang je wilt een plek huren. We zijn 24 uur per dag, zeven dagen in de week open. De mensen die hier werken hebben nu eenmaal geen ‘negen-tot-vijf-baan’. Dus moet je zorgen dat ze hier altijd terecht kunnen. Vraagt van ons ook het nodige. Neem alleen al de bewaking plus de schoonmaak. Maar het lukt allemaal. We zijn een verzamelplek van culturen. Iedereen die hier werkt verruimt daardoor ook zijn blik. We leren van elkaar en er is meer begrip en acceptatie. Dat is heel mooi om te zien en zeker om daaraan mee werken.’’